Bebuas

Pokok bebuas

Nama Saintifik : Premma cordiflora
Famili: Verbenaceae
Nama Lain : Berbuas, buas-buas

Pengenalan

Bebuas atau juga dikenali dengan nama berbuas merupakan tumbuhan yang hidup secara liar dan ada juga ditanam di sekitar rumah kerana kegunaan sebagai ulaman. Bahagian yang menjadi ulam adalah pucuk mudanya. Rasanya sedikit pahit dan agak rangup.

Kegunaan

Amalan memakan pucuk pokok bebuas sebagai ulam dapat menolong membuang angin dalam badan dengan cepat. Pucuk bebuas biasanya dicelur dahulu sebelum makan atau terus dimakan secara segar(mentah). Pucuk bebuas yang direbus dan diminum airnya boleh mencegah masalah kecacingan dan ia juga dapat menambah air susu badan bagi ibu yang menyusukan bayinya. Ada juga yang mengatakan bahawa pucuk bebuas dapat meningkatkan tenaga bagi kaum lelaki.

Mahogany @ Sky Fruit

Deretan pokok mahogany yang menghiasi sebatang jalanraya di Langkawi. Mahogany lebih dikenali dengan nama buah tunjuk langit oleh penduduk tempatan.

Inilah rupa buah mahogany atau sky fruit yang sentiasa menunjuk ke arah langit

Nama Botani : Swietenia macrophylla
Famili : Meliaceae
Nama Lain : Sky fruit, buah tunjuk langit

Pengenalan

Pokok mahogany atau sky fruit merupakan tumbuhan yang hidup liar di kawasan hutan hujan tropika yang bersuhu kering dan lembap seperti di Amerika Selatan, India Barat, Indonesia, Fiji, Honduras, Kepulauan Solomon dan Malaysia. Mahogany telah terkenal sejak sekian lama kerana kayunya yang bermutu tinggi di pasaran dunia. Di Malaysia, pokok banyak ditanam sebagai tanaman landskap taman dan pokok penghias/teduhan di tepi jalanraya atau lebuhraya.

Kegunaan

Selain daripada kayunya yang bermutu tinggi, pokok mahogany juga mengeluarkan buah yang mempunyai khasiat yang sukar diperolehi dari mana-mana tumbuhan herba di seluruh dunia. Buah mahogany lebih dikenali dengan nama sky fruit atau buah tunjuk langit di kalangan penduduk Malaysia. Buah mahogany mengandungi tiga komposit aktif utama yang tinggi iaitu flavonoids, saponins dan bitter alkaloid. Ia juga mengandungi protein, mineral, pelbagai vitamin, karbohidrat dan sebagainya.yang dapat mengekalkan tahap kesihatan tubuh badan dan meningkatkan tenaga keseluruhan badan manusia.

Kajian oleh pakar mendapati biji dari buah mahogany mengandungi khasiat semulajadi yang boleh dijadikan penawar bagi membantu dan meningkatkan sistem pengedaran darah di dalam tubuh manusia.

Flavonoids berupaya meningkatkan taraf kesihatan manusia. Ia juga terdapat di dalam ginkgo biloba dan tongkat ali. Bahan flavonoids yang tinggi di dalam buah mahogany mengandungi bahan enzim semulajadi yang dapat merangsang pembukaan pembuluh darah bagi melancarkan perjalanan darah ke seluruh badan serta membekalkan nutrisi dan oksigen lalu bertindak sebagai enzim anti-oksida.

Saponins merupakan enzim semulajadi yang membantu melancarkan perjalanan darah ke seluruh tubuh manusia. Saponins di dalam buah mahogany dapat mengurangkan lemak dan kolesterol pada dinding saluran darah bagi melancarkan perjalanan darah. Ia membantu menguatkan fungsi jantung di mana peningkatan sistem imuniti dan pengurangan tahap pembekuan gula dalam darah akan berlaku.

Bitter alkaloids yang terkandung dalam buah mahogany adalah unsur organik yang mempunyai sifat perubatan semulajadi. Rasa buah mahogany sangat pahit sekiranya dimakan begitu sahaja disebabkan oleh kandungan bitter alkaloids yang tinggi. Ini akan membuatkan darah di dalam badan terasa pahit dan ia membantutkan pertumbuhan pelbagai jenis virus dan bakteria yang menjadi punca utama kepada pelbagai jenis penyakit. Ia akan membantu pembinaan secara matang sel-sel darah putih di dalam tubuh manusia untuk memperkukuhkan sistem imunisasi tubuh badan bagi menghalang dari serangan organisma-organisma yang tidak baik.

Fungsi-fungsi utama flavonoids adalah mengurangkan tahap gula dalam darah, mengimbangi kandungan gula dalam darah, memperbaiki kelancaran peredaran darah, menyingkirkan redikal bebas dalam tubuh, memperbesarkan dan menguatkan keanjalan saluran darah, mengurangkan kandungan kolestrol dalam darah.

Fungsi-fungsi utama saponins pula ialah mempertingkatkan imuniti, merangsangkan perembesan insulin dari pancreas, mempertingkatkan fungsi pembinaan darah, menangani kekejangan otot dalam saluran pernafasan, melancarkan sistem saluran pernafasan, mempertingkatkan daya penghasilan sperma bagi lelaki, memperbaiki sistem peredaran darah, detoksifikasi, mencegah keracunan, menenangkan fikiran, menghilangkan kelesuan minda, melambatkan proses penuaan (awet muda) dan menguatkan hati.

Kandungan nutrisi yang terdapat dalam biji buah mahogany adalah protein, vitamin B1, vitamin A, vitamin D, vitamin E, vitamin B6, vitamin B3, zat besi, asid folik, kabohidrat, serat(fiber), potassium, kalsium, magnesium dan sodium.

Nenas Batu

Pokok nenas batu

Buah nenas batu yang menyamai nenas biasa tetapi saiznya lebih kecil dengan tangkai buah yang panjang

Pengenalan

Nenas batu dipercayai berasal dari timur tengah. Pokok nenas batu hampir sama dengan nenas biasa tetapi daunnya lebih kecil dan tirus. Pokoknya juga jauh lebih kecil daripada nenas biasa. Buah nenas batu mempunyai ciri dan bentuk yang serupa dengan nenas biasa cuma ia bersaiz kecil dan bertangkai panjang.

Kegunaan

Nenas batu boleh menolong mengecutkan rahim bagi wanita lepas bersalin dengan cara mengamalkan pengambilan seminggu sekali. Ia juga berfungsi sebagai perancang keluarga iaitu dengan cara meminum air rendaman buah nenas batu selama tempoh ingin menjarakkan kelahiran anak. Buah nenas batu boleh membantu untuk melawaskan kencing, melancarkan pembuangan angin. Ia juga dipercayai dapat menghancurkan batu karang bagi penghidap penyakit batu karang.

Untuk mendapatkan khasiat nenas batu ini kita hendak membasuh buah tersebut sehingga bersih, kemudian rendam ke dalam jag yang berisi air panas. Biarkan selama satu jam sehingga buah nenas batu itu tenggelam. Setelah buah tersebut tenggelam, keluarkannya dari jag dan minum air rendaman buah tersebut. Air rendaman tersebut boleh digunakan sehingga 3 hari. Nenas batu yang telah direndam tadi boleh digunakan semula dengan menjemurnya sehingga kering di bawah sinaran cahaya matahari. Kelopak buah nenas batu yang kering akan tertutup bila direndam dan berkembang apabila dijemur. Sekiranya kelopak buah nenas batu sudah tidak mampu berkembang apabila dijemur, menandakan khasiatnya telah tiada. Biasanya nenas batu boleh digunakan sehingga setahun atau lebih.

Jarak Minyak

Pokok jarak minyak

Nama Botani : Ricinus Communis
Famili : Euphorbiaceae
Nama Lain : Castor bean, jarak berumah, jarak besar, castor oil plant, plama Christi, koli, moy bean.

Pengenalan

Pokok jarak minyak biasanya tumbuh liar dan ada juga yang ditanam sebagai pokok hiasan kerana bentuk pokok yang menarik dan daunnya cantik. Ia boleh mencapai ketinggian sehingga 5m. Daunnya mempunyai lapan jejari yang membentuk seakan bintang dengan tangkai daun yang panjang dan warna daun berbeza mengikut varieti. Bahagian di bawah batang pokoknya berwarna keputihan. Sebahagian dahan dan ranting mempunyai warna kemerahan. Tumbuhan ini berbunga dan berbuah sepanjang tahun. Buahnya berwarna hijau, mempunyai bulu dan berubah menjadi warna coklat apabila kering. Bijinya tersimpan dalam kapsul dan apabila telah matang, kulit buah akan terbuka untuk menyebarkan biji benihnya.

Kegunaan

Keseluruhan pokok jarak minyak ini boleh memudaratkan dan menimbulkan kesan alahan kepada individu yang sensitif. Bahagian yang paling bertoksik pada pokok ini ialah bijinya kerana ia mengandungi fitotoksin(toksalbumin) ricin dan alkaloid ricinine.

Pokok jarak minyak ini bertoksik terhadap manusia dan haiwan. Simptom akibat keracunan adalah sakit perut yang kuat, rasa terbakar di mulut dan tekak, rasa loya, muntah, pemecahan sel darah merah, kegagalan buah pinggang dan cirit birit selepas beberapa jam termakan mana-mana bahagian pokok jarak minyak. Selepas beberapa hari gejala seperti terdehidrat, kerap kencing dan penurunan tekanan darah akan dirasai. Dalam tempoh 3-5 hari, sesiapa yang keracunan akan menhadapi saat kritikal iaitu kematian atau kembali pulih seperti sediakala. 1mg ricin sudah cukup untuk membawa maut kepada orang dewasa dan sebiji buah jarak minyak boleh menyebabkan kematian kepada kanak-kanak.

Biji pokok jarak minyak ini mengeluarkan minyak yang dikenali sebagai minyak jarak yang berfungsi sebagai julap. Minyak jarak boleh digunakan untuk mengatasi masalah sembelit. Caranya, minum minyak jarak sebanyak 4 ml(2 kali sehari) tetapi wanita hamil dan dalam haid dilarang mengamalkannya. Minyak jarak juga digunakan untuk merawat luka.

Minyak jarak digunakan dalam perubatan untuk merawat sembelit dan juga digunakan sebelum sesuatu pembedahan yang melibatkan usus dilakukan. Minyak jarak itu sendiri tidak merbahaya kerana toksin yang terdapat di dalam biji tersebut tidak larut dalam minyak.

Kayu Manis

Pokok kayu manis yang masih kecil

Nama Saintifik : Cinnamomum zeylanicum
Famili : Lauraceae
Nama Lain : Cinnamon, ceylon cinnamon, gui, gui zhi, cassia, sweet wood

Pengenalan

Pokok kayu manis merupakan pokok dari keluarga lauraceae. Bentuk pokok kayu manis adalah hampir sama dengan pokok teja. Daunnya menyamai daun teja dan pucuknya berwarna merah terang. Bunga kayu manis bersaiz kecil, berwarna putih dan buahnya berwarna ungu. Ketinggian pokok kayu manis boleh mencapai sehingga 10m.

Kegunaan

Kayu manis ditanam untuk mendapatkan kulitnya. Kulit pokok ini dikeringkan dan akan dijadikan sebagai bahan rempah dalam masakan yang dikenali sebagai kulit kayu manis. Kayu manis yang digunakan dalam masakan boleh mengelakkan makanan dari cepat menjadi basi.

Minyak pati dari kulit kayu manis mengandungi cinnamaldehyd dan eugenol yang digunakan dalam perubatan aroma terapi. Ia digunakan untuk menghasilkan kesan yang menenangkan jiwa. Amalan pengambilan setengah sudu serbuk kayu manis setiap hari dapat menurunkan paras gula untuk pesakit diabetis. Kadar penurunan gula juga boleh dicapai dengan merendam sepotong kulit kayu manis ke dalam sebarang minuman terutamanya teh.

Kayu manis juga digunakan untuk melawaskan pembuangan najis, penawar cirit birit dan penahan sakit. Ia juga merupakan anti bakteria semula jadi yang dapat mencegah pembentukan plak gigi dan kerosakan gigi. Kayu manis juga dapat melegakan senak perut. Ia juga boleh menghilangkan rasa mual dan loya pada wanita hamil.

Serai Wangi

Pokok serai wangi yang mempunyai bunga

Nama Saintifik: Cymbopogon nardus
Famili: Gramineae

Pengenalan

Serai wangi merupakan tumbuhan daripada keluarga rumput iaitu gramineae. Ketinggian pokok serai wangi adalah diantara 1-1.5 meter. Daunnya berwarna hijau muda, tirus, hujungnya runcing, kasar dengan urat yang selari dan panjangnya mencapai sehingga 80cm, manakala lebarnya diantara 2-5 cm. Ia mempunyai aroma yang wangi dan lebih kuat berbanding serai biasa untuk masakan. Tidak seperti serai untuk masakan, serai wangi mampu mengeluarkan bunga apabila telah matang, iaitu melebihi lapan bulan selepas ianya ditanam.

Kegunaan

Serai wangi telah lama digunakan untuk menghasilkan minyak urut kerana keberkesanannya untuk mengatasi masalah kebas, lenguh, gigitan serangga dan kembung perut.

Daun serai yang dibalut dengan besi atau batu tungku yang dipanaskan di atas api digunakan untuk bertungku. Ia menolong untuk merawat masalah urat saraf, lenguh otot atau sendi, mengecutkan rahim yang bengkak, memecahkan lendir, darah dan angin. Daun serai bersama jintan hitam yang dilumatkan sehingga menjadi pes, kemudian ditampal pada dahi boleh mengurangkan dan melegakan sakit kepala semasa dalam pantang.

Serai wangi sering digunakan dalam rawatan tradisional selepas bersalin dan ia juga membantu untuk melegakan pening kepala. Air rebusan serai wangi, gandarusa dan daun sirih digunakan sebagai mandian atau dibasahkan pada kepala dan dilapkan pada seluruh badan. Daun serai wangi yang kering boleh digunakan untuk penghalau nyamuk atau serangga. Terdapat banyak produk penghalau nyamuk di pasaran yang menggunakan serai wangi sebagai bahan utamanya.

Serai wangi juga ditanam secara komersial untuk penghasilan minyak pati yang dikenali sebagai citronella oil untuk pasaran antarabangsa. Citronela oil mengandungi sitronelal dan geraniol yang digunakan sebagai bahan asas pembuatan ester-ester seperti hidroksi sitronelal, genaniol asetat dan menthol sintetik. Ia mempunyai sifat yang lebih stabil dan menjadi bahan penting dalam pengeluaran produk berasas wangian. Hidroksi sitronelal pula penting untuk pembuatan produk jenis sabun dan minyak wangi. Menthol adalah bahan asas untuk ubat batuk, ubat gigi dan pencuci mulut.

Segelintir masyarakat Melayu mempercayai pokok serai wangi yang telah mengeluarkan bunga akan menghasilkan batu permata. Pada mereka batu tersebut mempunyai beberapa khasiat dalam bidang perubatan dan mistik. Secara jujur saya sukar untuk mempercayainya kerana bagaimana pokok serai boleh menghasilkan batu yang mempunyai 'hikmat' tertentu. Pokok serai yang saya ambil foto (foto di atas) juga telah berbunga. Apakah ada batu hikmat dalam akarnya? Tiada siapa yang berminat untuk mencarinya kerana mereka yakin dengan kuasa Allah(swt) dan tidak pada batu.

Buah Keras

Pokok buah keras

Buah keras yang segar

Nama Botani : Aleurites moluccanus
Famili : Euphorbiaceae
Nama Lain : Candlenut, Candleberry, Indian walnut, Varnish tree, Kemiri (Indonesia)

Pengenalan

Ketinggian pokok buah keras mencapai sehingga 25 meter. Daunnya sederhana dan berbentuk bujur, berwarna hijau muda dan terpecah kepada tiga bahagian. Buah keras mempunyai kulit yang keras dan ia boleh dijadikan lilin.

Kegunaan

Buah keras merupakan salah satu bahan utama dalam masakan di Malaysia. Ia digunakan sebagai perasa dan berfungsi sebagai pemekat kuah. Ia biasanya ditumbuk atau dikisar sehingga menjadi pes dan dicampur bersama rempah lain untuk memekat dan menambahkan kesedapan masakan jenis kari. Buah keras perlu dimasak sebelum dimakan, kerana ia mengandungi toksik semasa mentah. Rasa dan tekstur buah keras adalah hampir sama dengan kacang macadamia.

Di Hawaii, buah keras dipanggang dan dicampurkan dengan pes bergaram untuk dijadikan perasa yang dikenali sebagai inamona. Pokok buah keras telah digunakan sebagai herba perubatan tradisional. Minyaknya boleh digunakan sebagai perangsang rambut. Isirungnya boleh digunakan sebagai ubat julap Masyarakat Jepun menggunakan kulit batang untuk merawat tumor. Di Sumatera, biji buah keras ditumbuk dan dibakar kemudian disapu pada perut untuk merawat cirit-birit. Kini pokok buah keras ditanam untuk mendapatkan minyaknya.